viewmodel.jpg

wie zijn we

VW mag is gecreëerd door
The View Concepts:
de broedplaats voor nieuwe perspectieven op dagelijkse dingen.
Online, offline en live.

de excentrieke parels van de jaren tachtig

de excentrieke parels van de jaren tachtig

ed.jpg

Vanavond opent het Stedelijk haar deuren ter ere van de nieuwe expositie: Ed van der Elsken – De verliefde camera. Hierbij alvast een kleine introductie voor het werk van deze fantastische Amsterdamse fotograaf en korte filmmaker (1925-1990) die je doet wensen dat je weer terug de tijd in kunt gaan. Naar een tijd dat men met hoeden en lange jassen door de straten liep – zoals in zijn eerdere werk- of naar een tijd waar het individuele anarchisme hoogtij vierde en de straten waren gevuld met punkers en hippies –zoals in zijn latere werk.

Een van mijn lievelingswerken van Ed is 'Een fotograaf filmt Amsterdam', een korte film uit 1982. Het is een film die een ode brengt aan de excentriekelingen van de jaren tachtig, op Ed's eigenzinnige wijze: intiem en poëtisch maar met een nuchter randje. Het geeft me een gevoel van weemoed naar een tijd waarin ik nog niet eens geboren was.

Als een zwevende geest racet de camera in de vroege ochtenduren door de lege straten van Amsterdam. De melodieuze fluitmuziek op de achtergrond bereid de kijker voor op de levendigheid die de rest van de korte film karakteriseert. Ondertussen leidt Ed van der Elsken ons rond: "Dit is het décor van mijn film, mijn jachtterrein. De Dam, de Damstraat, de Niewendijk, de Kalverstraat.."

Vervolgens staan Ed en zijn camera midden in de Damstraat op een druk middaguur. Hij jaagt op interessante voorbijgangers, die de hoofdrollen vormen van zijn film: het zijn de excentrieke parels van de jaren tachtig. Leren jasjes met buttons en tekst, gekleurde hippiejurken, kortgeknipte punk kapsels en geverfde haren, vrouwen met zomerse korte rokjes en stoere blikken, vol getatoeëerde armen, verknipte t-shirts, sheriff hoeden en lange baarden.

De camera zoomt in op deze details en de bijbehorende gezichten die soms langzaam beseffen dat ze worden gefilmd wat resulteert in uitstekende tongen, middelvingers en gevleide lachjes. Ed doet me denken aan een flâneur, zoals ooit omschreven door de Franse poëet Charles Baudelaire in de 19e eeuw als "een afstandelijke cynische voyeur aan de ene kant, en een man van de mensen die hun leven vol passie benadert aan de andere kant". Het is duidelijk dat Ed een passie heeft voor de excentrieke parels, zoals hij ze in stilte beaamt of complimenten toe roept. Maar dat neemt niet weg dat hij ook de cynische voyeur kan zijn, zoals hij bijvoorbeeld lachend een opmerking maakt over man  gekleed in een lang oranje gewaad, de camera passeert: "Juist. Die komt recht uit The Quest for Fire."

In het werk van deze flaneur, Ed van der Elsken, staat niet de stad maar de mensen centraal: de mensen die zich dagelijks bewegen door de straten van Amsterdam, zij die overdag werken en ' s nachts slapen in de flats, herenhuizen en grachtenpaden of nog dronken rondstruinen over straat, zij die de steegjes vullen met straatmuziek, en zij die al 's ochtends hun biertjes tappen in het café. En vooral: zij die zich kleden zoals ze dat willen. Het zijn deze mensen die Amsterdam elke dag weer maakt tot de levendige stad waar we zo van houden.

Door: Brechje Meijers Beeld: Ed van der Elsken

ik ben een nummer

ik ben een nummer

met volle vaart leven

met volle vaart leven