viewmodel.jpg

wie zijn we

VW mag is gecreëerd door
The View Concepts:
de broedplaats voor nieuwe perspectieven op dagelijkse dingen.
Online, offline en live.

ren hang en zijn gecensureerde naakte lichamen

ren hang en zijn gecensureerde naakte lichamen

renhangfoam.jpg

Als fervent Foam-ganger stuitten we op de nieuwe tentoonstelling van Ren Hang die t/m 12 maart, zaal 3H van het fotografiemuseum zal vullen. Uit oprechte nieuwsgierigheid spraken we op een doordeweekse middag af in het Foam-café, om te kletsen met Mirjam Kooiman: de persoon die deze tentoonstelling, en o.a. die van Ai Weiwei, Thomas Kuijpers en Helmut Newton (mede-)cureerde. We vroegen haar naar het opzoeken van grenzen, de taalbarrière tussen haar en Hang en háár interpretatie van zijn werken. Op welke tentoonstelling ben je het meest trots tot nu toe?

‘Ik denk dat mensen verwachten dat ik Ai Weiwei zeg, omdat het ook wel heel gaaf was en ik nooit had kunnen bedenken dat ik met zo’n grote kunstenaar kon samenwerken. Zo ben ik zelfs in zijn studio in Berlijn geweest. Toch vind ik het ’t allerleukst om met een kunstenaar uit mijn eigen generatie samen te werken, omdat dit nog meer een gevoel van relevantie oproept, en ik me ermee kan identificeren. Zo’n kunstenaar is Thomas Kuijpers met ‘When the Twins were still beautiful’, die we tevens in 3H plaatsten. Hij vulde de hele ruimte met allerlei prullaria, onzinnige objecten waarop de Twin Towers stonden afgebeeld, en die vóór 9/11 als merchandising werden verkocht. Na 9/11 wilde iedereen er vanaf en dat is precies waar zijn werk over gaat: beeldvorming. Deze gebeurtenis heeft zoveel aan ons beeld veranderd, en zelfs dingen als een ‘war on terror’, maar ook Islamofobie, veroorzaakt.’

Fotografie is een vorm van kijken."

Welke boodschap moet een tentoonstelling bij Foam altijd uitdragen?

‘Wat in iedere tentoonstelling naar voren komt, is dat fotografie een vorm van kijken is. Van oudsher heeft fotografie het imago dat het een objectieve reflectie van de werkelijkheid is, maar dat is niet zo. De fotograaf bepaalt door de lens wat er binnen en buiten het kader van de foto valt. Het gaat dus om de subjectieve blik van de kunstenaar, zijn of haar artistieke visie, en dat willen we overbrengen op het publiek.’

Wat maakt het zo waardevol om kunst te cureren?

‘Het meest waardevolle aan kunst in het algemeen, is voor mij dat ik heel veel leer door de ogen van een kunstenaar. Hierdoor heb ik al veel over de wereld geleerd. Mensen denken dat ik dag in dag uit met kunst bezig ben, maar kunst gaat over allerlei onderwerpen. Aan mij de taak om in het hoofd van de kunstenaar te kruipen, zodat ik in staat ben het werk goed te presenteren en die vertaalslag te maken. De boodschap van een kunstenaar is namelijk vaak niet zo rechttoe rechtaan, maar je wilt ook niet alles voorkauwen. Zo schrijf ik voor Foam Magazine bijvoorbeeld over een jonge fotograaf die zich in Thailand bezighoudt met de propaganda daar, wat betekent dat ik me ook in die politieke situatie moet verdiepen – iets waar ik me daarvoor nog nooit eerder mee bezig had gehouden.’

Ren Hang spreekt geen Engels en ik geen Chinees."

Heb je altijd contact met een kunstenaar als je zijn tentoonstelling cureert?

‘Het verschilt per tentoonstelling; met Helmut Newton kon ik natuurlijk niet meer in gesprek, daarover lees ik dan zijn autobiografieën en gaat het meer om de eigen interpretatie van de werken. Bij hedendaagse, jonge kunstenaars is er vaak minder om je op te baseren; wij zijn soms echt de eerste die een tekst over iemand schrijven en een werk, letterlijk, contextualiseren. Daarbij is de communicatie erg belangrijk. Soms gaat dit heel natuurlijk, maar soms is het lastig.’

Ren Hang is van Chinese afkomst. Hoe verliep de communicatie met hem?

‘Ren Hang spreekt geen Engels en ik geen Chinees. Deze taalbarrière was gelukkig minder van belang omdat hij zijn werk heel intuïtief maakt, hierdoor verliep de samenwerking veel gevoelsmatiger. Hij is niet iemand van de ingewikkelde concepten of zware, diepere betekenissen – het gaat vooral om visuele aantrekkelijkheid. Aan de ene kant had ik natuurlijk allerlei vragen willen stellen, maar in andere interviews las ik dat hij vaak nonsens antwoorden geeft. Nu weet ik niet of hij een aversie heeft tegen het beantwoorden van vragen, of dat hij er misschien gewoon niet veel over weet te vertellen. Alles ontstaat onberedeneerd: je moet het maar voelen, of niet. Dat vind ik er tegelijkertijd zo mooi aan. Dit neemt overigens niet weg dat de communicatie niet ingewikkeld was; het moest altijd via een omweg. Dan stuurden we de beelden naar elkaar, waar we vervolgens niet over konden praten, haha. En toch kwam daar op een gegeven moment iets uit waardoor het allemaal samen is gekomen.’

Zelfs meerdere tentoonstelling van Ren Hang zijn op de dag van de opening geannuleerd."

Ai Weiwei ging Ren Hang voor bij Foam. Logisch vervolg?

‘Ai Weiwei cureerde in 2013 FUCK OFF 2. – een tentoonstelling in het Groninger Museum, waar Ren Hang ook aan deelnam. Dit was overigens niet de reden om Ren Hang tentoon te stellen, maar hij stond daardoor wel bij ons op de radar. Net als Ai Weiwei laat hij een ander geluid horen dan China gewend is. De meeste Chinese kunstenaars conformeren zich aan de censuur van het land en maken politiek correcte kunst, maar voor het Westen zijn het juist die tegenbewegingen die opvallen en aanslaan. Dit is ook te zien aan Ren Hang’s populariteit online; apps als Instagram maken het mogelijk om je werk aan de hele wereld te laten zien. Hierdoor is hij in het buitenland al best een gevierde kunstenaar.’

Dus daar, in China, is het moeilijk om zijn werk te presenteren?

‘Ja, zelfs meerdere tentoonstelling van Ren Hang zijn op de dag van de opening geannuleerd en werken zijn in beslag genomen. Ook is hij meerdere malen gearresteerd terwijl hij aan het werk was, omdat naaktfotografie in openbare ruimten verboden is. Dit weerhoudt hem er niet van om door te gaan.’

Of zoekt hij bewust die grenzen op?

‘Nee, dat is niet per definitie zo. Als je kijkt naar Ai Weiwei draait het er bij hem wel om de gevestigde orde te bekritiseren, om maatschappelijke kwesties aan de kaak te stellen en aandacht te genereren voor de misstanden uit autoriteiten. Maar daar is het Ren Hang helemaal niet om te doen: hij wil dit werk maken, en vindt alle taboes rondom het menselijk lichaam onzin. Dat hij daardoor vervolgens te maken krijgt met de censuur, is voor hem enkel een gegeven waar hij mee om moet gaan.’

Ik visualiseer me zo dat Ren Hang met een paar vrienden naar het bos is gegaan, en ze allerlei gekke poses voor de bomen heeft laten doen."

Poëzie staat centraal in zijn werken, evenals seksualiteit, het menselijk lichaam, verlangens en de dood. Hoe interpreteer jij zijn werk?

‘Mijn interpretatie is dat zijn beelden iets zeggen over zijn generatie: hij is geboren in de jaren tachtig en tot voor kort was daar nog de eenkindpolitiek, waardoor hij en zijn leeftijdsgenoten nooit broertjes of zusjes hebben gehad. In die tijd is de Chinese samenleving heel erg vercommercialiseerd, waarbij zijn generatie zich heel erg stortte op games en alles wat de commerciële maatschappij te bieden had. Daarnaast weet ik dat Ren Hang aan depressies lijdt; iets wat met die jeugd te maken zou kunnen hebben. En die eenzaamheid voel ik ook in zijn werken. Ik denk dat hij is losgeweekt van de traditionele normen en waarden van de Chinese samenleving. Een voorbeeld hiervan is zijn homoseksualiteit die ook niet echt geaccepteerd wordt. Daarom gaan zijn werken vaak ook over ‘queer’-issues: taboes die op het menselijk lichaam rusten, hoe je elkaar bekijkt, beoordeelt en volledig accepteert. Het is een mix van narcisme en humor, met een volledige focus op ‘gevoel’.’

Voor welk beeld van Ren Hang moet iedereen nu per direct naar Foam?

‘Het beeld van twee naakte jongens die tussen twee boomstammen geklemd zijn, zodat ze niet uit de bomen vallen. Ik visualiseer me zo dat Ren Hang met een paar vrienden naar het bos is gegaan, en ze allerlei gekke poses voor de bomen heeft laten doen. Volgens mij zat daar veel lol in.’

Als je nu oog in oog met hem zou staan, wat zou je hem dan vragen?

‘Ik zou hem vragen hoe zijn jeugd was, om erachter te komen of mijn interpretatie klopt.’

Door: Gabriela Petralia Beeld: Foam/Stieglitz19

een 'thuis' is meer dan een fysiek onderkomen

een 'thuis' is meer dan een fysiek onderkomen

sella molenaar tekent vrouwen die de maatschappij nodig heeft

sella molenaar tekent vrouwen die de maatschappij nodig heeft